Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo: Quan họ đã nhập và o tôi từ lúc nà o không biết

Thơ, nhạc tình cử gặp nhau

Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo kể và o đầu thu năm 1978, khi ấy ông ghé qua nhà  xuất bản Tác Phẩm Mới (nay là  NXB Hội Nhà  Văn Việt Nam) thì gặp nhà  thơ Kinh Bắc Nguyễn Phan Hách. Biết Nguyễn Trọng Tạo là  người nhạc sĩ tà i hoa, nhà  thơ Nguyễn Phan Hách có nhử phổ nhạc bà i thơ Là ng quan họ của ông. Trong phút bất ngử, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo cũng chỉ ậm ừ cầm lấy tử giấy có chép bà i thơ đó cho và o túi áo mà  chưa dám chắc có phổ nhạc được không.

Công việc lu bù rồi bà i thơ đó cũng bị quên đi. Và o một buổi chiửu khi giặt quần áo, ông mới phát hiện bà i thơ được nhử phổ nhạc ở trong túi áo và  đã bị nhòe chữ phải cố nheo mắt mới đọc được. Trong hoà n cảnh ngẫu nhiên như thế, ông đọc và  thấy cảm xúc âm nhạc trà o lên. à”ng liửn bử chậu quần áo đấy và o nhà  lấy giấy bút ra sáng tác.

à”ng say sưa viết mà  quên cả tiếng kẻng cơm chiửu. Nhà  thơ Nguyễn Hoa đi qua thấy bạn đang thăng hoa liửn đi lấy cơm mang vử hộ. Khi nhà  thơ Nguyễn Hoa mang cơm vử thì cũng là  lúc Nguyễn Trọng Tạo hoà n thà nh bản nhạc của mình trong niửm vui sướng, xúc động.

Tình yêu lớn cho quan họ

Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo cho biết, dù trước khi sáng tác bà i hát nà y ông chưa đến Hà  Bắc bao giử nhưng trong tâm thức ông luôn vang vọng vử một vùng văn hóa Kinh Bắc. à”ng tiếp nhận quan họ như một sự ngẫu nhiên qua đọc sách, xem phim và  nghe những câu hát quan họ, và  chất dân ca quan họ đã nhập và o ông từ lúc nà o không biết.

Trong ông, tình yêu dà nh cho quan họ cứ lớn dần lên. Аó là  cũng một cách tiếp nhận văn hóa, nghệ thuật. Một khi tiếp nhận được rồi thì quan họ đã sẵn ở trong người chỉ cần đặt bút là  tự nhiên viết ra. Một sáng tác mặc dù là  do cảm xúc nhưng người nhạc sĩ phải có chủ đích nhất định hướng tới trong đầu.

Nhiửu lần bất ngử

Khi bà i hát Là ng quan họ quê tôi ra đời thì chính tác giả cũng vô cùng bất ngử vử sức lan tửa của nó với công chúng. Rõ rà ng cảm xúc là  của nhạc sĩ nhưng cách tiếp cận là  của khán giả. Một khi cảm xúc của tác giả đã hòa quyện được với tâm hồn của độc giả thì sức lan tửa là  vô cùng lớn.

Trong một lần được mời đi giao lưu đọc thơ tại trường Trường à‚m nhạc Việt Nam (Học viện à‚m Nhạc Quốc Gia Việt Nam). Nhạc sĩ Tôn Thất Chiêm có xin ông một bản nhạc mang vử cho cô sinh viên năm nhất Kim Phúc (khi đó mới 18 tuổi) tập hát và  trình diễn trong buổi giao lưu. Trước khi diễn, nhạc sĩ có nghe thử­ và  ông thực sự ngạc nhiên vử chính tác phẩm của mình, sao nó hay và  trong trẻo đến thế.

Khi cuộc giao lưu bắt đầu, Kim Phúc cất lên tiếng hát Là ng quan họ quê tôi tháng giêng mùa hát hội...  thì tất cả hội trường vỗ tay ầm ầm. Bản nhạc kết thúc mọi người đã đử nghị Kim Phúc hát lại. Ngồi trong hội trường rất đông người, Nguyễn Trọng Tạo đã xúc động rơi nước mắt trước sự đón nhận nhiệt tình của khán giả.

Tháng 6/1979, trong 1 lần hà nh quân sang đất Là o, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo vô tình nghe được Là ng quan họ quê tôi với tiếng hát của ca sĩ Thanh Hoa và  tốp ca nữ qua đà i TNVN. Ở trên đất khách tiếng hát vử là ng quan họ cất lên là m cho những người lính nghẹn ngà o trong nỗi nhớ quê hương.

Năm 1980, Là ng quan họ quê tôi được giải thưởng đặc biệt của tỉnh Hà  Bắc với số tiửn là  200 đồng. Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo gử­i cho tác giả thơ 100 đồng (tương đương khoảng 2 chỉ và ng).

Năm 1984, trong tuần giao lưu văn hóa Việt Nam- Аức diễn ra tại Аức, một dà n nhạc giao hưởng Leizich rất nổi tiếng đã trình tấu bà i hát Là ng quan họ quê tôi. Khi ấy có anh bạn bộ đội chuyển ngà nh là  đội trưởng đội xuất khẩu lao động ở Аức tham dự. Sau đó vử nước, anh bạn có kể lại câu chuyện nghe được bản nhạc Là ng quan họ ở quê tôi ở xứ người với nhạc sĩ. Anh bạn rất xúc động và  tự hà o, thậm chí anh bạn còn đi khoe với mọi người ở buổi diễn: Tác giả là  bạn anh.

Bà i hát Là ng quan họ quê tôi ca ngợi vử vùng quê Kinh Bắc đã đánh thức được trái tim thính giả trong và  ngoà i nước, và  đã trở thà nh nhạc hiệu của Аà i Phát Thanh Truyửn Hình Bắc Ninh. Bà i hát được nhiửu giải thưởng, nhưng theo nhạc sĩ thì sự yêu mến của khán giả mới là  điửu quan trọng nhất.

Аã gần 40 năm trôi qua, Là ng quan họ quê tôi vang lên những giai điệu trong sáng mượt mà  chinh phục trái tim những người yêu ca hát trong cả nước. Аó là  bà i hát thực sự đồng hà nh cùng năm tháng.