Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV cho 7.000 đại biểu nhà báo và văn nghệ sĩ, trí thức

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu trên toàn quốc.

Chủ trì hội nghị tại điểm cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương có các đồng chí: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm; Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai.

Cùng tham dự hội nghị tại điểm cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương có Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Thanh Lâm...

Tham dự tại điểm cầu Thành uỷ Hà Nội có các đồng chí: Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đào Xuân Dũng; Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long; Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Lê Thị Ánh Mai; Chủ tịch Hội Liên Hiệp VHNT Hà Nội NSND Trần Quốc Chiêm… cùng các đại biểu Hội Nhà báo Thành phố Hà Nội; Hội Liên Hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội; Liên Hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Hà Nội; lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên Cơ quan và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội; Tạp chí Người Hà Nội.

Hội nghị nhấn mạnh vai trò của cơ quan báo chí, xuất bản, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ trong việc tuyên truyền, thống nhất ý chí và hành động thực hiện mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV.

Mở đầu hội nghị, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng lý luận Trung ương đã quán triệt những điểm mới quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động nhanh, phức tạp, khó dự báo, với sự tăng cường cạnh tranh chiến lược và xu hướng phân tuyến trong quan hệ quốc tế.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh, một trong những điểm nổi bật của Đại hội XIV là sự thay đổi trong cách thức xây dựng văn bản và thực thi tổ chức. Việc tích hợp các báo cáo lớn trong một hệ thống văn bản thống nhất không chỉ giúp văn bản ngắn gọn, dễ tiếp cận hơn mà còn phản ánh sự gắn kết giữa các lĩnh vực phát triển.

Đại hội XIV đã thực hiện bước chuyển mạnh mẽ trong phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện. Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Đại hội XIV xác định một bước chuyển từ tư duy "định hướng" sang "hành động". Văn kiện xác định hệ thống quan điểm phát triển mới, mạnh mẽ đồng bộ cơ chế là “đột phá của đột phá”, xác định quan hệ Nhà nước - thị trường - xã hội, khẳng định vai trò quyết định của thị trường trong phân tích nguồn lực bổ sung.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định trình bày chuyên đề “Quan đểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”. Văn kiện Đại hội XIV đã có bước phát triển mang tính đột phá, chiến lược trong nhận thức của Đảng khi đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN,ĐMST&CĐS) vào vị trí trung tâm của mô hình tăng cường mới, gắn liền với nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và nền kinh tế. Điểm đáng chú ý là KH&CN không còn là yếu tố hỗ trợ, mà đã trở thành trung tâm của mô hình phát triển, dựa vào công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tri thức, dữ liệu và công nghệ trở thành nguồn lực trực tiếp của tăng trưởng, là tâm điểm để thúc đẩy, làm mới các lực lượng sản xuất. Đồng thời, KH&CN được thiết lập trong mối liên kết chặt chẽ với chuyển đổi số, phát triển nhân lực, kinh tế số và công nghệ chiến lược, tìm ra cách tiếp cận phát triển mang tính tổng thể và gắn kết với thực tiễn.

Thứ trưởng Bộ khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhấn mạnh, tinh thần này đồng nhất với Nghị quyết 57-NQ/TW khi xác định KHCN,ĐMST&CĐS là đột phá quan trọng hàng đầu và là động lực chính để phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, thay đổi phương pháp quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội.

Từ đó có thể thấy, quan điểm của Đại hội XIV không chỉ định hướng phát triển một lĩnh vực mà còn định hình lại mô hình tăng trưởng trong giai đoạn mới, làm cơ sở cho tổ chức phát triển theo hướng tập trung, thực chất và gắn với kết quả.

Trình bày chuyên đề “Quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh, báo chí và xuất bản có nhiệm vụ tuyên truyền chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, phát hiện và thông tin trung thực những điển hình tiên tiến, cổ vũ những nhân tố mới, dũng cảm đấu tranh chống những hiện tượng lạc hậu và tiêu cực. Đồng thời báo chí còn nêu vấn đề và phương pháp giải quyết cụ thể góp phần định hướng dư luận xã hội lành mạnh, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng và phát triển đất nước.

Qua 40 năm đổi mới, báo chí và xuất bản Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc, từ việc thay đổi tư duy, nội dung đến phương thức tác nghiệp. Bước vào giai đoạn mới, Đại hội XIV của Đảng đặt yêu cầu báo chí, xuất bản và truyền thông phải là nguồn lực, cầu nối giữa ý Đảng và lòng dân. Đồng thời báo chí là công cụ giám sát hiệu quả, góp phần chuyển tư duy quản trị từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Mục tiêu là xây dựng nền báo chí, xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Tính “chuyên nghiệp” đòi hỏi giữ bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng thông tin, chủ động định hướng dư luận. Tính “nhân văn” nhấn mạnh vai trò lan tỏa giá trị đạo đức, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Tính “hiện đại” yêu cầu ứng dụng nhanh chóng với truyền thông số, làm chủ công nghệ, phát triển nội dung đa nền tảng nhưng vẫn giữ vững trung thực, khách quan, trách nhiệm xã hội. Người làm báo phải có bản lĩnh, đạo đức, giỏi chuyên môn để báo chí thực sự phát huy vai trò dẫn dắt dư luận, đóng góp vào phát triển bền vững.

Tại Hội nghị, GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương đã trình bày chuyên đề “Quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”.

GS.TS Phùng Hữu Phú đã làm rõ nhận thức quan điểm cốt lõi trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng với hai nội dung: Khái quát quá trình hình thành, hoàn thiện đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam; Quan điểm xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Theo GS.TS Phùng Hữu Phú, trên cơ sở tổng kết quá trình sau 40 năm đổi mới, Đảng đã thay đổi cơ bản trong nhận thức, có những quan điểm, định hướng mới về phát triển văn hóa và con người trong giai đoạn mới. Cụ thể, văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác lập 5 quan điểm cốt lõi xây dựng, phát triển văn hóa, con người trong thời đại mới.

Trước hết, nhận thức mới về vai trò của văn hóa hóa và tầm quan trọng đặc biệt của việc xây dựng, phát triển văn hóa, con người trong giai đoạn mới. Văn hóa là mục tiêu, là động lực phát triển; Văn hóa hóa là nguồn lực nội sinh lớn; Văn hóa là nền tảng phát triển, trụ cột, hệ điều tiết phát triển nhanh, bên vững, gắn kết với đời sống xã hội tạo thành sức mạnh mềm quốc gia.

Về phương châm xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam, mục tiêu xây dựng, phát triển văn hóa nỗ lực hoàn thiện nhân cách hướng tới người Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời đại mới; xây dựng, phát triển con người Việt Nam để xây dựng, phát triển văn hóa. Chú trọng xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại. Phát triển toàn diện văn hóa, con người Việt Nam trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Phát huy, đề cao những giá trị cốt lõi của văn hóa, con người Việt Nam.

Phát biểu kết luận hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao. Trong tiến trình đó, lực lượng báo chí, xuất bản, văn nghệ sĩ và trí thức giữ vai trò khơi nguồn, dẫn dắt, kết nối, tạo sự thống nhất giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân; củng cố niềm tin, khơi dậy tinh thần yêu nước, chuyển hóa chủ trương thành hành động cụ thể.

Để nghị quyết đi vào cuộc sống, đồng chí Trần Thanh Lâm đề nghị cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, các Liên hiệp Hội và hội chuyên ngành cần xác định việc học tập Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026, mà là nhiệm vụ xuyên suốt cả nhiệm kỳ. Mỗi đồng chí lãnh đạo cần thấm nhuần tư tưởng, tinh thần đổi mới, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp đột phá trong các Nghị quyết để từ đó tổ chức triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả vào đặc thù của từng lĩnh vực.

Đối với báo chí, xuất bản, cần xây dựng nền báo chí, xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”; thực hiện tốt chức năng thông tin “đúng, trúng, hay, sắc bén”. Các nhà xuất bản chú trọng xuất bản phẩm có giá trị, đẩy mạnh chuyển đổi số, làm chủ không gian truyền thông.

Với văn nghệ sĩ, tiếp tục tham gia nhiều hơn nữa, trực tiếp hơn nữa để hiện thực hóa các nội dung về văn hóa nêu trong nghị quyết; có thêm nhiều tác phẩm, công trình văn hóa có sức lan tỏa bền vững, lâu dài, còn mãi với thời gian, tập hợp sức mạnh đại đoàn kết, làm giàu thêm hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Với đội ngũ trí thức, nhà khoa học, cần nghiên cứu, mạnh dạn đề xuất tháo gỡ những “nút thắt” về cơ chế quản lý, đầu tư và tự chủ đối với hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ. Cần xây dựng môi trường để trí thức, nhà khoa học được tự do sáng tạo, được cống hiến.

Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm cũng nhấn mạnh yếu tố con người là khâu đột phá; cần cơ chế phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài, bảo đảm môi trường sáng tạo. Nghị quyết phải được cụ thể hóa bằng chương trình, đề án với mục tiêu, tiến độ, tiêu chí rõ ràng; tăng cường kiểm tra, giám sát. Các địa phương cần quan tâm cơ chế, chính sách phù hợp để phát huy năng lực đội ngũ.

Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm tin tưởng đội ngũ những người làm báo, xuất bản, các văn nghệ sĩ, trí thức sẽ là những người đi tiên phong trong triển khai, cụ thể hóa Nghị quyết. Để mỗi trang viết, mỗi tác phẩm nghệ thuật, mỗi công trình khoa học đều có sức mạnh hiệu triệu, cổ vũ tinh thần yêu nước, tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc./.