Emagzine

Hành trình tự hào, kiến tạo Thủ đô

Nội dung: Quỳnh Phạm / Thiết kế: Trung Kiên • {Ngày xuất bản}

Nhiệm kỳ 2021 – 2026 là giai đoạn thử thách nhưng cũng là thời kỳ “hiệu năng” nhất của Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và Hội đồng Nhân dân (HĐND) Thành phố Hà Nội.

Tính từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 đến nay, HĐND Thành phố đã tổ chức 31 kỳ họp, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước. Riêng từ đầu năm 2025 đến nay đã tổ chức 11 kỳ họp, bằng 1/3 tổng số các kỳ họp trong nhiệm kỳ này. HĐND Thành phố đã ban hành 458 nghị quyết; ngoài ra, Thường trực HĐND Thành phố còn ban hành hơn 400 nghị quyết giữa 2 kỳ họp theo thẩm quyền.

Bước ngoặt trong nhiệm kỳ 2021 – 2026 của Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố Hà Nội chính là quá trình “thai nghén”, kiến tạo thành công Luật Thủ đô 2024. Trong suốt nhiều năm, Hà Nội như một “người khổng lồ” mặc chiếc áo chật. Những bất cập trong cơ chế cũ khiến Thành phố loay hoay trước các rào cản về phân cấp, phân quyền, thu hút nhân tài hay giải quyết các bài toán hóc búa về quy hoạch.

Đứng trước tình thế đó, Đoàn ĐBQH Thành phố Hà Nội trở thành một hạt nhân trí tuệ tại nghị trường Quốc hội. Các đại biểu đã kiên trì bảo vệ, phản biện và thuyết phục Quốc hội về sự cần thiết của những cơ chế đặc thù, vượt trội. Đó không phải là việc “xin ưu ái” cho riêng Hà Nội, mà là thiết kế một bệ phóng để Hà Nội gánh vác sứ mệnh đầu tàu quốc gia.

Việc ban hành hàng loạt nghị quyết triển khai Luật Thủ đô 2024 đã khẳng định rõ vai trò kiến tạo thể chế. Tới thời điểm này, HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành trên 60 nghị quyết triển khai thi hành Luật Thủ đô 2024, riêng từ đầu năm 2025 đến nay, ban hành 43 nghị quyết.

Sự cộng hưởng giữa Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố Hà Nội được thể hiện rõ nét chưa từng có. Ngay khi Luật Thủ đô 2024 và các khung pháp lý liên quan được định hình, HĐND Thành phố Hà Nội đã lập tức bắt tay vào việc cụ thể hóa các điều luật thành các Nghị quyết sát sườn. Từ việc cho phép áp dụng mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD), cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đến việc mở đường cho hợp tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực văn hóa, thể thao…

Đây chính là những nhát búa mạnh mẽ “phá băng” sự trì trệ, giải phóng nguồn lực khổng lồ vốn bị kìm hãm, tạo tiền đề cho một sự thay đổi ngoạn mục về hạ tầng của Thủ đô trước khi bước vào thời kỳ phát triển mới. Cơ quan dân cử Thủ đô đã chứng minh một chân lý: lợi thế cạnh tranh lớn nhất không nằm ở tài nguyên đất đai, mà nằm ở sự ưu việt của thể chế.

Trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, HĐND và Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội cũng đã chứng minh sức mạnh của cơ quan dân cử bằng việc biến các quyết sách trên nghị trường thành những đại công trình trên thực địa. Sự bứt phá ngoạn mục nhất phải kể đến lĩnh vực hạ tầng giao thông. HĐND Thành phố Hà Nội đã thể hiện tầm nhìn chiến lược khi ban hành hàng loạt nghị quyết bố trí vốn, tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng, tạo nên những “cú hích” lịch sử.

HĐND Thành phố Hà Nội nhiệm kỳ vừa qua cũng đã ban hành các kết luận giám sát, yêu cầu chính quyền các cấp phải có lộ trình xử lý dứt điểm các điểm nghẽn một số dự án treo; tiến độ của các tuyến đường sắt đô thị; ô nhiễm môi trường, xử lý rác thải rắn; công tác phòng cháy chữa cháy…

Điển hình cho sự đồng hành và sức mạnh giám sát này chính là dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. HĐND Thành phố đã thông qua hàng loạt nghị quyết bố trí vốn, cơ chế giải phóng mặt bằng, đồng thời giám sát chặt chẽ từng mét đất được thu hồi. Nhờ sự quyết liệt từ cơ quan dân cử, một dự án liên vùng đã được khởi công và thành hình, tạo nên kỳ tích về sự đồng thuận giữa Ý Đảng - lòng dân - quyết sách của cơ quan dân cử. Giám sát không còn là bắt lỗi, mà là động lực thúc đẩy bộ máy hành pháp chuyển động, vì sự phồn vinh của Thủ đô.

Nhưng sự kiến tạo không dừng lại ở đó. 5 năm qua đánh dấu bước chuyển mình mang tính thời đại của Hà Nội: từ một thành phố “tựa lưng vào sông Hồng” chuyển sang “lấy sông Hồng làm trục trung tâm”. HĐND Thành phố đã thông qua các Nghị quyết cụ thể hóa Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Nghị quyết của HĐND Thành phố Hà Nội đã mở đường pháp lý và nguồn lực để Thành phố khởi công 7 cây cầu lớn bắc qua sông Hồng, đó là cầu: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Ngọc Hồi, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở. Những nhịp cầu này đang dần hình thành, tăng tốc thi công để sớm hiện thực hóa mục tiêu phát triển Hà Nội trong giai đoạn mới. 7 cây cầu bắc qua sông Hồng không chỉ nối đôi bờ, mà còn nối liền quá khứ với tương lai, mở cánh cửa để các xã, phường của Thủ đô vươn mình mạnh mẽ.

Bên cạnh những siêu dự án lớn, sự tinh tế và tính nhân văn trong các quyết sách của HĐND Hà Nội nhiệm kỳ 2021 - 2026 còn được thể hiện rõ nét qua các Nghị quyết về chỉnh trang, tái thiết đô thị và đầu tư công. Cơ quan dân cử đã thực sự lắng nghe hơi thở của đời sống khi phê duyệt gói ngân sách cho các lĩnh vực thiết yếu: Y tế, Giáo dục và Văn hóa. Nhiều trường học, các trạm y tế cơ sở được xây mới và nâng cấp, trực tiếp nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đặc biệt, công cuộc “hồi sinh” không gian đô thị đã tạo ra một diện mạo hoàn toàn mới. Các nghị quyết đôn đốc việc cải tạo, xây mới công viên, vườn hoa đã biến những khu đất từng bị bỏ hoang hoặc lấn chiếm thành những lá phổi xanh của cộng đồng. Cùng với đó, nguồn lực lớn được dành cho việc tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa, khẳng định triết lý phát triển của Hà Nội: Tiến nhanh về phía trước nhưng không bao giờ đánh rơi cội nguồn “văn hiến”.

Ngoài ra, nhiệm kỳ thứ XVI, nhiều nghị quyết được HĐND Thành phố Hà Nội ban hành đã tác động rõ nét, tạo ra chuyển biến thực chất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, đó là: Nghị quyết 72/2022/NQ-HĐND đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; Nghị quyết 10/2020/NQ-HĐND ban hành cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp hay các nghị quyết về thí điểm khu vực hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, phát triển dữ liệu số, chính sách hỗ trợ phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng, khai thác không gian đô thị cho các ngành sáng tạo ở Hà Nội…

Đặc biệt, vừa qua HĐND Thành phố phê duyệt và các cơ quan triển khai khởi công một số dự án quan trọng, thể hiện tầm nhìn mới như: Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Dự án khu đô thị thể thao Olympic, các khu đô thị đa mục tiêu. Đây là những dự án thể hiện tầm nhìn mới, tư duy 100 năm, hứa hẹn kiến tạo không gian cảnh quan xanh, đẹp, hiện đại của Thủ đô Hà Nội.

Khép lại nhiệm kỳ với nhiều dấu ấn nổi bật, Đoàn ĐBQH và HĐND TP. Hà Nội bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031 với một tâm thế hoàn toàn khác. Nếu nhiệm kỳ trước là giai đoạn “xây móng”, “giải quyết điểm nghẽn” và “kiến tạo nền tảng”, thì nhiệm kỳ HĐND TP. Hà Nội khóa XVII là kỷ nguyên của sự “thực thi, bứt tốc và định hình tương lai”.

Nhiệm vụ của Hà Nội nói chung và HĐND TP. Hà Nội nói riêng thời gian tới là xây dựng dự thảo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm gắn với hoàn thiện thể chế phát triển, cũng như dự kiến mô hình phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời xây dựng dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) theo hướng trao quyền để Thủ đô tự chủ phát triển, đặc biệt thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các chủ trương, định hướng lớn của Bộ Chính trị trong Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII.

Cơ quan dân cử Thủ đô trong 5 năm tới phải là bệ phóng pháp lý để thúc đẩy các địa phương phía Bắc trở thành trung tâm dịch vụ, hội nhập quốc tế, biến phía Tây thành thủ phủ của khoa học công nghệ. HĐND Thành phố nhiệm kỳ 2026 – 2031 cần ban hành những nghị quyết mang tính đột phá về phân bổ ngân sách, cơ chế thu hút FDI và chính sách đặc thù cho các tập đoàn công nghệ lõi hiện diện tại các cực tăng trưởng này.

Đặc biệt, sức mạnh của Hà Nội nằm ở chiều sâu văn hóa. Tiếp nối thành công từ việc tu bổ di tích và xây dựng công viên của nhiệm kỳ trước, HĐND Thành phố giai đoạn tới cần thúc đẩy các quyết sách đưa Công nghiệp văn hóa trở thành mũi nhọn kinh tế; hồi sinh các dòng sông nội đô (sông Tô Lịch, sông Nhuệ) và phát triển hệ sinh thái không gian xanh dọc hai bên bờ sông Hồng. Đô thị thông minh sẽ là nơi mỗi người dân được thụ hưởng dịch vụ công bình đẳng, giáo dục tiên tiến và một môi trường sinh thái trong lành.

PGS.TS Vũ Hào Quang - Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, cho rằng, trong giai đoạn tới, HĐND Thành phố Hà Nội tiếp tục tập trung nhiều vào việc nghiên cứu và hoạch định các chính sách xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và kỳ vọng của cử tri Thủ đô.

“Để đáp ứng yêu cầu phát triển, việc xây dựng chính sách cần dựa trên ba động lực quan trọng. Thứ nhất, các chính sách cần hướng tới phát triển kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa, qua đó tạo thêm động lực mới cho sự phát triển của Hà Nội. Thứ hai, các nghị quyết cần thúc đẩy hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và doanh nghiệp, góp phần khuyến khích đổi mới sáng tạo. Thứ ba, cần tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững của Thủ đô trong thời gian tới” - PGS.TS Vũ Hào Quang, nhấn mạnh.

5 năm đã khép lại và một chu kỳ mới lại bắt đầu. Những thành tựu của nhiệm kỳ 2021 – 2026, từ sự ra đời của Luật Thủ đô 2024 đến những cây cầu vươn qua sông Hồng, những tuyến đường trên cao và những ngôi trường, trạm y tế hiện đại đã chứng minh: Khi cơ quan dân cử thực sự hành động với tinh thần kiến tạo, bản lĩnh và trí tuệ, khát vọng của nhân dân sẽ hóa thành hình hài thực tại.

Giai đoạn 2026 - 2031 đang mở ra với nhiều kỳ vọng nhưng cũng đầy khó khăn, thách thức. Với bệ phóng vững chắc, cùng ngọn lửa nhiệt huyết chưa bao giờ tắt, Đoàn ĐBQH và HĐND TP. Hà Nội được nhân dân tin tưởng sẽ tiếp tục hành trình xây dựng một đô thị thông minh, hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng sứ mệnh kiến tạo Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại – Nhân dân hạnh phúc, xứng đáng là trái tim của cả nước, nơi mỗi người dân đều cảm thấy tự hào và hạnh phúc khi được thuộc về.