Trần Hoà i Dương giã biệt 'Những ô cửa xanh'

Thật sự, khi chạy đến ngôi nhà nhử của nhà văn Trần Hoà i Dương và nhìn thấy ông nằm bất động trên giường, tôi vẫn không tin tác giả những trang viết tuyệt đẹp vử thiếu nhi đã rời khửi nhân gian. Khuôn mặt của ông vẫn bình thản như mọi khi gặp gỡ đồng nghiệp. Căn phòng vừa là nơi là m việc vừa là nơi nghỉ ngơi của ông nhiửu sách vở nhưng ít ánh sáng. Không ít lần tôi chân thà nh đử nghị ông xếp bớt sách vở lại để không khí thoáng đãng hơn, ông chỉ cười nhẹ nhà ng: Mình chỉ thích sống giữa sách vở, còn hít thở thì ra ngoà i hiên kia!.

Nhà văn Trần Hoà i Dương. Ảnh tư liệu

Nhà văn Trần Hoà i Dương rất yêu thiên nhiên, ngôi nhà dù diện tích khiêm tốn thế nà o thì ông cũng chừa một khoảnh trống để trồng đủ loại cây xanh. Hình như và i năm gần đây, sự giao tiếp của ông với cây xanh gấp đôi số thời gian tiếp xúc với con người. Trần Hoà i Dương chan hòa và thương yêu tất thảy đồng nghiệp, song ông không mấy thích giao du. Người không hiểu có thể nói rằng ông kiêu kử³. Tuy nhiên, Trần Hoà i Dương sống khép kín như một thói quen. à”ng cứ lầm lũi trong những ý nghĩ của ông. Thỉnh thoảng ra phố, ông chạy chiếc cup mà u đử chầm chậm sát vỉa hè và lặng lẽ quan sát từng người lướt qua. Có lẽ ánh mắt hiửn là nh sau đôi kính cận của ông chỉ nhằm tìm kiếm chút vẻ đẹp lương thiện còn sót lại giữa đô thị Sà i Gòn. Đối với cây xanh, Trần Hoà i Dương không nhìn chúng như sinh vật, mà ông nhìn chúng như bạn bè. Trần Hoà i Dương đâu có tiửn chơi loại kiểng đắt tiửn, ông chỉ trồng và i giống hoa cử tầm thường, nhưng chăm bón bằng tất cả sự trân trọng. Vậy mà , ngoà i hiên cây vẫn xanh, còn ông im lặng chìm và o cõi xa xôi!

Sự ra đi đột ngột của nhà văn Trần Hoà i Dương khiến nhiửu người sửng sốt. Những bà con hà ng xóm không mấy người biết ông là nhà văn, chỉ thấy đấy là một cụ già đáng kính. Khi các đồng nghiệp nghe hung tin dần kéo đến, thì láng giửng cũng ghé qua. Tôi đứng giữa lao xao, nghe những tiếng thở dà i: à”ng bác nho nhã hiửn là nh ấy mất rồi sao, tội nghiệp chưa!. Trước đây, cũng trên đường Thích Quảng Đức nà y, nhà văn Trần Hoà i Dương có một căn nhà lớn hơn, nhưng ông đã bán để lấy tiửn cho người con trai duy nhất là nhạc sĩ Trần Lê Quử³nh du học bên Anh.

Cả căn nhà lớn ngà y xưa và căn nhà nhử bây giử, đửu có điểm giống nhau vử bóng mát cây xanh. Nhiửu đất thì trồng nhiửu cây, ít đất thì trồng ít cây, nhưng cây xanh luôn trở thà nh đặc điểm nhận dạng cho ngôi nhà của nhà văn Trần Hoà i Dương trong phố xá xô bồ. Có lẽ, cảm nhận được điửu ấy, Trần Lê Quử³nh viết tặng cha mình một ca khúc có tên gọi Những ô cửa xanh tha thiết: "Bầy chim trắng vẫn thường qua, theo những vụn bánh Cha thả trên sân. Từng chậu hoa như bạn thân, yên lắng cùng Cha bên mùa xuân. Từng trang sách Cha lật qua, đưa con chạm đến bao vương quốc lạ. Những câu chuyện theo con suốt đời, để những giấc mơ bất đầu từ những ô cửa xanh".

Phía trong ô cửa xanh, luôn hiện diện một trái tim nhân từ. Chỉ chọn duy nhất đối tượng thiếu nhi để sáng tác, Trần Hoà i Dương mong mửi vun đắp chân thiện mử¹ cho người Việt hôm nay và ngà y mai. Nói vử sự nghiệp của Trần Hoà i Dương, không thể không kể ba cuốn sách tiêu biểu, Cử hoang với cách lý giải nâng đỡ dà nh cho trẻ bụi đời, Miửn xanh tháº³m mang nhiửu yếu tố tự sự, và Nà ng công chúa biển viết theo bút pháp cổ tích.

Tôi không thấy khoảng cách nà o giữa trang văn và lối sống của ông. Trang văn của ông ân cần bao nhiêu thì lối sống của ông nghĩa tình bấy nhiêu. Có những lúc kinh tế của ông rất khó khăn, ông cũng không muốn nhử vả ai. Đấy là một sự cực đoan đáng trân trọng của ông. Khi Trần Lê Quử³nh chưa thể tự trang trải ở London đắt đử, ông dà nh dụm từng đồng gửi cho con trai, còn mình thì ăn uống khá đạm bạc. Tôi có ý băn khoăn, ông ngập ngừng rồi phân trần: Như thế nà y đã may rồi. Những ngà y Trần Lê Quử³nh còn học phổ thông, lúc khốn đốn nhất, mình mỗi tháng hai lần phải đi bán máu để sống!. Tôi không biết chuyện đó Trần Lê Quử³nh có biết không, nhưng khi nghe cách phân trần hồn hậu của ông, tôi đã xúc động đến cay xè sống mũi.

Một cơn nhồi máu cơ tim đã bắt Trần Hoà i Dương rời xa những ô cửa xanh của ông, nhưng tôi tin nhiửu tác phẩm của ông vẫn ở lại bồi đắp thêm rung động cho thiếu nhi Việt Nam nhiửu thế hệ sau nữa. Chỉ tiếc nhà văn Trần Hoà i Dương không còn cơ hội nhìn thấy cháu nội của ông lặng lẽ đọc những trang sách trong sáng và già u lòng trắc ẩn của ông, để trưởng thà nh như thuở nà o những trang sách ấy giúp con trai ông rung động: Nghe âm vang giọng nói, hãy là dòng sông đi xa hơn nữa. Những giấc mơ tình yêu vỡ oà đôi khi rất nhanh. Hãy yêu cuộc sống như Cha hằng yêu. Những giử gần con và những ô cửa xanh.