Những món quà của tạo hóa
Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung.
Dung.
Điều rõ ràng nhất tôi nhớ về Dung là nụ cười ngày chúng tôi đột ngột xa nhau. Khi ấy, chúng tôi học lớp chín. Ngay trước khoảnh khắc Dung vẫy tay chào cả lớp để lên xe cùng gia đình vào Nam, chúng tôi vẫn thủ thỉ với nhau những chuyện riêng của bọn con gái. Đáng lẽ Dung có thể khóc, thế mà không, không một câu nào về cuộc chia ly sắp sửa diễn ra giữa chúng tôi. “Nè, cậu không được để bọn con trai biết những bí mật thế này đâu nhé”, Dung cười, nhẹ tênh, nụ cười đóng dấu vào ký ức tôi, niêm phong một tình bạn khiến nó vẹn nguyên cho đến mãi sau này.

Tuổi thơ đi qua, tuổi trẻ cũng đi qua, bao nhiêu thứ chồng lấn trong ký ức khiến ngày tháng ấy, khi nhớ về, mọi thứ chỉ còn là hư ảo cũ càng. Thế mà nụ cười của Dung chưa bao giờ nhạt nhòa trong trí nhớ và vị trí của Dung trong lòng tôi cũng vậy. Tôi không biết mình quý Dung đến mức nào nữa, chỉ nhớ rằng khi Dung đi rồi, tôi thấy lớp trống trải như chỉ còn một nửa. Ngày ấy, chúng tôi không ý thức về việc phải giữ liên lạc, tôi thậm chí chẳng biết Dung ở tỉnh nào trong cái miền Nam rộng lớn ấy. Dung rời xa tôi quá vội khi tôi còn chưa kịp nhận ra là từ đây không còn ai nghe mình nhỏ to tâm sự nữa. Sau này, mỗi khi nghĩ về Dung, đặc biệt là mỗi dịp gặp lại bạn học cũ, tôi thường ước gì chúng tôi vẫn còn liên lạc.
Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung. Đến khi có người yêu hay có chồng cũng thế, tôi vẫn ước mình có thể nói những chuyện thầm kín nhất với một ai đó. Đôi khi tôi ước mình có thể xem chồng như bạn thân, nhưng rốt cuộc vẫn không thể, rất nhiều điều buộc phải giữ riêng không sao chia sẻ được dù chúng tôi không có vấn đề gì trong đời sống vợ chồng. Tình yêu và tình bạn vốn khác nhau nên tôi vẫn cần một người bạn gái, một người có thể lắng nghe những điều nhỏ nhặt mà luôn khiến tôi phát điên, kể từ khi tôi có con…
Nhưng tôi chưa lần nào nghĩ mình có thể gặp lại Dung, cho đến khi điều đó thực sự xảy ra. Dung không biết tôi ở đó, hội trường có đến hơn năm chục người mà tôi thì luôn chọn ngồi ở góc xa và khuất nhất còn Dung lại là khách mời đặc biệt của chương trình. Người ta giới thiệu Dung là tác giả của cuốn sách gì đấy, tôi nghe không rõ, chỉ thấy cả hội trường trầm trồ, có vẻ họ đều biết và thích nó nữa. Tôi chợt nhận ra đã mấy năm rồi mình không còn bận rộn với những cuốn sách kiểu như để trở thành một bà mẹ thông thái hay làm bạn cùng con. Trong mắt tôi bây giờ, chúng chỉ là những khuôn mẫu lý thuyết, giá trị duy nhất là mang lại là sự vỗ về tâm lý cho những người lần đầu làm mẹ. Tất cả chúng đều rất thú vị, đến lúc này tôi vẫn nghĩ vậy, nhưng chúng không phải là cuộc sống thực, chúng không thực tế với trải nghiệm làm mẹ của riêng tôi. Đứa trẻ của tôi không phải là đứa trẻ được nhắc đến trong các cuốn sách kia và sự thật là trẻ con sẽ lớn lên theo cách của chúng, không như những gì người ta cố gắng lập trình trong sách, không có một công thức nào chung cả. Không còn niềm tin vào các khóa học hay các hội thảo liên quan đến giáo dục con cái, nhưng tôi có mặt ở đây chỉ vì chồng bảo nên đến. Đột nhiên anh gửi cho tôi thông tin sự kiện này rồi bảo anh sẽ đưa đón con để tôi thoải mái tham gia. Tôi không thích nhưng vẫn đồng ý vì dù sao cũng sẽ được một buổi chiều không vướng bận con cái.
Tôi ngồi cả buổi để chờ chương trình kết thúc mà chẳng nghe điều gì từ các chuyên gia hay khách mời vì tôi biết dù là ai đi nữa thì họ cũng chỉ đang nói về vấn đề của họ, sẽ chẳng ai hiểu vấn đề của tôi đâu. Bất chợt, trong lúc đưa mắt lơ đãng xuống hàng ghế phía dưới, tôi bắt gặp một nụ cười quen đến lạ khiến tim tôi khựng lại. Tôi sững người, nhìn kỹ hơn như để chắc rằng mình không nhầm: Dung. Hai chục năm rồi, liệu Dung có còn nhận ra tôi? “Dung…”
Tôi ngập ngừng bước đến.
“Là Khanh nè, cậu còn nhớ mình không?”.
Dung reo lên khi nhận ra tôi và chúng tôi như vỡ òa cùng bao nhiêu nỗi nhớ tuổi mười lăm. Những câu chuyện nối tiếp nhau đi từ phòng hội thảo đến quán cà phê. Sau khi nói không ngừng nghỉ về cuộc gặp gỡ mà tôi cho là vũ trụ gửi đến để đáp lại lòng mong mỏi của mình, chúng tôi im lặng một lúc. Dường như hai chục năm hay bao nhiêu đi nữa cũng chẳng là gì, chúng tôi vẫn là đôi bạn của ngày nào. Chợt nhớ vài điều muốn kể, tôi hỏi thêm về cuộc sống hiện tại. Cũng như tôi, Dung mới sinh con một lần nhưng thằng bé ấy lớn hơn con trai tôi tới năm tuổi.
- “Thằng bé thế nào?”, tôi hỏi.
- “Rất tuyệt! Cậu biết không, đó là một món quà”, Dung hào hứng.
- “Thật sao? Ý mình là cậu nghĩ con cái là món quà ấy.”
- “Nói thật, nhiều lúc mình thấy mình không xứng đáng với thằng bé. Có khoảng thời gian mình thực sự rất tệ. Nhưng cậu biết đó, thằng bé khiến mình mạnh mẽ. Hiện tại, mình thực sự rất hạnh phúc. Thằng bé đã làm thay đổi cuộc đời mình, hoàn toàn.”
- “Thật ư?”, tôi khẽ hỏi.
- “Thằng bé nhà mình cũng làm cuộc sống của mình thay đổi hoàn toàn, Dung ạ. Nhưng là theo hướng xấu. Mình không hạnh phúc chút nào cả…”
Vì đó là Dung nên tôi không có lí do gì phải giữ kẽ những chuyện riêng tư thầm kín đã gói ghém lâu nay. Tôi kể hết, bắt đầu từ đám cưới và sau đó là những năm tháng hai vợ chồng đi từ bệnh viện này sang bệnh viện khác, gặp hết bác sĩ nọ đến bác sĩ kia để xin tư vấn. Chúng tôi mong muốn một đứa con, vậy mà điều tưởng chừng đơn giản thế mãi không đến. Năm tháng sống trong thấp thỏm cầu nguyện và mong chờ ấy, tôi đã đọc không biết bao nhiêu sách vở. Tôi nghĩ mình đã sẵn sàng, đã biết tất cả chỉ chờ đợi một phép màu.
Cuối cùng, phép màu đến khi tôi đã ngoài ba mươi, tôi vỡ òa trong sung sướng. Nhưng thằng bé hoàn toàn không giống đứa trẻ trong tưởng tượng của tôi. Dĩ nhiên, tay chân mặt mũi thằng bé bình thường, việc đi lại nói năng cũng bình thường, không có một cái gì để gọi là bất thường chỉ là nó không giống những gì tôi hình dung và chuẩn bị.

Ban đầu, tôi chuẩn bị để huấn luyện thằng bé thành một người độc lập, không ẵm bồng, không hát ru, thằng bé phải tự ngủ, ba mẹ chỉ hỗ trợ và bảo vệ giấc ngủ cho con. Tôi quyết tâm lắm nhưng không làm được, thằng bé chỉ ngủ khi được ẵm ngửa trên tay. Sự ương bướng của nó cộng với việc đường hô hấp không tốt phải thường xuyên vào bệnh viện khiến tôi dần mất kiểm soát. Việc ngủ nghỉ đã không theo một quy tắc nào, việc ăn uống cũng thế. “Ăn dặm tự chỉ huy” rồi “để con được đói”, cái nào cũng thất bại theo cách tôi không bao giờ đủ sức tưởng tượng để mà ngờ tới.
Thằng bé suy dinh dưỡng. Có đổi bao nhiêu loại sữa, có chăm chút từng bữa ăn và có uống bao nhiêu thuốc bổ nó vẫn cứ gầy, vẫn táo bón. Nhiều lần tôi căng thẳng đến mức như phát điên vì người ta cứ bảo mẹ phải thế này thế kia, phải cho em ăn món nọ món kia mà có đỡ chút nào đâu. Dung bảo là thằng bé nhà mình thì không táo bón nhưng tiêu chảy, như một kiểu bệnh mãn tính. Tôi thầm cảm ơn Dung, tôi thấy được an ủi như vừa có một đồng minh.
“Nhưng vấn đề lớn nhất của mình là mình thấy không có cái gì của mình nữa, Dung à. Mình không có chút không gian riêng tư nào, mình thực sự khủng hoảng…”
Đã bảy năm rồi tôi đi từ khủng hoảng này đến khủng hoảng khác. Thằng bé không dễ nuôi như đã tưởng, nó ốm yếu biếng ăn như chọc tức tôi. Rồi nó quấn ba quấn mẹ như sam, đêm nào cũng nằm chen giữa hai vợ chồng. Tôi đã chuẩn bị phòng riêng thật xịn cho con mà thằng bé chẳng bao giờ ngó đến. Rõ ràng nó thích siêu nhân, căn phòng trang trí toàn hình siêu nhân, vậy mà nó chống đối bằng cách chẳng bao giờ vào đó ngủ hay thậm chí là chơi. Thật không thể hiểu nổi.
Thằng bé là tôi đẻ ra nhưng không có chút nào là của tôi, nó cứ thế, cứ ăn ngủ cứ vui chơi cứ lớn lên, càng ngày càng không giống những gì tôi đã nghĩ về nó. Nó khiến tôi mệt mỏi và cảm thấy mình bị thao túng. Tôi rất ghét mấy câu kiểu “nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình” mà ngày nào người ta cũng rêu rao. Tôi đã chuẩn bị mọi thứ tốt nhất cho con, lo từng tí một, bao nhiêu năm chạy chữa, bao nhiêu ngày chờ đợi, rồi bao nhiêu đau đớn, hi sinh… Tôi cũng yêu con không kém bất kỳ bà mẹ nào, vì thằng bé mà cuộc sống đã thay đổi hoàn toàn. Cứ cho là tôi chấp nhận tất cả đi nhưng cuộc sống vẫn cứ đòi thêm, tôi còn phải “sửa mình” thêm bao nhiêu lần nữa và “sửa mình” thế nào nữa cho vừa được đây?
Tình cảm vợ chồng ngày một tẻ nhạt, chỉ quanh quẩn đi làm rồi lo cho con, bao nhiêu năng lượng dồn hết vào thằng bé. Dạo này, tôi gần như không còn cảm xúc gì với chồng mỗi khi thằng bé ngủ trên giường chúng tôi. Những lúc phải tránh con, rậm rực như người ăn vụng trong chính nhà mình thì lại thấy không thoải mái. Nhiều khi mệt mỏi quá tôi tự hỏi thằng bé từ đâu mà đến? Vì sao tôi có nó?
“Mình mong muốn có một đứa con nhưng mình không mong muốn cuộc sống như thế này, Dung hiểu mình không?”
Tôi gục đầu vào vai Dung rưng rức, chưa bao giờ thấy dễ chịu như lúc này. Có lẽ tôi chỉ cần thế. Một lần được khóc…
“Khanh à, sẽ ổn cả thôi”, Dung vỗ vào lưng tôi, “mình phải về đây vì đến giờ đón con. Nhưng mình sẽ đến thăm cậu, thăm chàng trai mê siêu nhân của cậu nữa. Nhất định”.
Dung đứng dậy trong sự nuối tiếc của tôi, cảm giác cứ như lần chia tay năm ấy. Chợt, tôi thấy mình phải làm gì đó, chúng tôi đã mất liên lạc một lần và tôi không muốn điều đó lặp lại. Không muốn Dung biến mất. Không muốn cô đơn trong nỗi bất hạnh riêng của mình. Tôi lấy điện thoại ra.
- “Nào, facebook cậu…”.
Dung đã quay đi nhưng tôi vẫn hỏi níu lại.
- “Chồng cậu, anh ấy đó hả?”
Tôi hỏi về người đàn ông đứng bên Dung trong tấm hình đại diện.
- “Ừ, đó là tấm ảnh cuối cùng của bọn mình. Anh ấy mất lâu rồi…”
Câu nói vừa xong thì Dung cũng mất hút bên ngoài cửa kính để lại cho tôi nỗi sững sờ đến lạnh lẽo. Tôi ngồi bất động nhìn tấm hình đại diện một lúc rồi mới nhấn vào nút kết bạn.
Tôi lướt xem facebook. Không có nhiều chia sẻ về đời riêng, chủ yếu chỉ là các bài viết về công việc và vài sở thích cá nhân. Nhưng có một tấm hình và tôi chú ý ngay đó là bức Dung chụp cùng một đứa trẻ mắc hội chứng Down.
Tôi vào đọc bình luận dưới tấm ảnh ấy, không còn nghi ngờ gì nữa: cậu bé là con Dung, con đẻ của Dung.
Không! Tôi không thể tin được. Sao lại có thể như vậy? Tôi không tưởng tượng nổi cuộc sống của một người phụ nữ với đứa con bị bệnh Down sẽ diễn ra như thế nào, đặc biệt là khi chồng không còn, chỉ hai mẹ con tự xoay xở trong cái thế giới đầy rẫy khó khăn và chật chội này. Tôi nghĩ đến con trai mình rồi nghĩ đến con trai người bạn của mình. Gần nhà tôi cũng có một người như thế, tôi không bao giờ đoán ra được tuổi của họ. Thằng bé con Dung nay đã mười hai tuổi, nó cũng sẽ lớn lên như thế, một gương mặt không mang nhiều dấu vết hay ý nghĩa của tuổi tác. Tôi thường tránh nhìn vào họ, mỗi khi lỡ nhìn lại thấy rờn rợn trong người. Tôi không thể hình dung ra người bạn của mình, người mẹ ấy, đã ôm ấp, âu yếm, yêu thương đứa bé đó thế nào. Không phải ngày một ngày hai mà là cả một đời săn sóc hình hài ấy. Nhưng có lẽ những điều đó chưa phải đáng sợ nhất. Điều đáng sợ nhất phải là hy vọng, làm sao tìm thấy cho bản thân một niềm hy vọng ở tương lai? Dù tôi có thấy mình bất hạnh bao nhiêu đi nữa tôi cũng chưa bao giờ thôi nghĩ đến chuyện con trai tôi, thằng bé không như tưởng tượng của tôi ấy, một ngày kia nó sẽ lớn, sẽ trở thành một người đàn ông và bằng cách nào đó nó cũng sẽ thành công thôi. Xã hội có thể hỗ trợ cho mẹ con Dung nhiều thứ, người thân có thể san sẻ và thông cảm nhiều thứ, nhưng tôi biết không một ai có thể hỗ trợ hay san sẻ trong nỗi đau riêng hay niềm hy vọng riêng của một người mẹ.
Vậy mà tôi vừa gục vào vai Dung để khóc về những nỗi niềm riêng của mình. Chuyện này thật tệ, nó cứ như là một thứ gì đó di căn trong đầu khiến tôi phát bệnh. Mà có lẽ tôi bệnh thật, một thứ bệnh trầm kha, chỉ là giờ mới biết. Tôi không chấp nhận được nhưng sự thật là tôi tự thấy mình đáng thương, đáng thương và tội nghiệp hơn Dung, hơn đứa bé bất hạnh của Dung hay bất kỳ ai khác.
Tôi hủy lời mời kết bạn. Có lẽ tôi chưa sẵn sàng…